ကူဝိတ်လေဆိပ်တိုက်ခိုက်မှု- နည်းပညာစစ်ပွဲ၏ မျက်နှာသစ်နှင့် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေး၏ စိန်ခေါ်မှုများ

(SeaPRwire) –   အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရဲ့ တင်းမာမှုတွေဟာ နည်းပညာစစ်ပွဲရဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ မျက်နှာသစ်ကို ထပ်မံဖော်ထုတ်ပြသလိုက်ပြန်ပါပြီ။ ကူဝိတ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်ဟာ ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးအတွက် ကြီးမားတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို မီးမောင်းထိုးပြနေပါတယ်။ ဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ထိပ်တန်းဒေသတွင်းလုံခြုံရေးနည်းပညာဆိုင်ရာ လေ့လာသုံးသပ်သူ ဒေါက်တာ မင်းခန့်ကျော်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကို အရင်ဆုံး နားဆင်ကြည့်ရအောင်။

ဒေါက်တာ မင်းခန့်ကျော်က ဤသို့ဝေဖန်သုံးသပ်ခဲ့ပါတယ်။ “ ကူဝိတ်လေဆိပ်ကို တိုက်ခိုက်မှုဟာ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပါဘူး။ အရေးပါတဲ့ အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေဟာ မညီမျှတဲ့စစ်ပွဲ (asymmetric warfare) ရဲ့ စစ်မြေပြင်တစ်ခုအဖြစ် ဘယ်လောက်အထိ အလွယ်တကူ ပြောင်းလဲသွားနိုင်လဲဆိုတာကို ပြသနေတဲ့ သတိပေးခေါင်းလောင်းသံတစ်ခုပါပဲ။ လေဆိပ်လိုနေရာမျိုးကို ဒရုန်းတွေနဲ့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တွေ အသုံးပြုတိုက်ခိုက်တာဟာ ကုန်ကျစရိတ်နည်းပြီး သက်ရောက်မှုကြီးမားတဲ့ နည်းပညာတွေက ပဋိပက္ခတွေကို ဘယ်လို ဒီမိုကရေစီဆန်ဆန် ဖြစ်စေနေလဲဆိုတဲ့ ခေတ်ရေစီးကြောင်းတစ်ခုကို မီးမောင်းထိုးပြနေပါတယ်။ ဒီအခြေအနေက နိုင်ငံတွေကို ရိုးရာလေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်တွေအပြင် နိုင်ငံရဲ့ အရေးပါတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးအတွက် ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ဆိုက်ဘာ-ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးကိုပါ ပြန်လည်စဉ်းစားဖို့ တွန်းအားပေးနေပါတယ်။ အဆင့်မြင့် ဒရုန်းတန်ပြန်စနစ်တွေ၊ AI-မောင်းနှင်တဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုရှာဖွေရေးစနစ်တွေနဲ့ ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံဒီဇိုင်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့အတွက် နိုးထမှုတစ်ခုပါပဲ။ မြို့ပြကာကွယ်ရေးရဲ့ အနာဂတ်ဟာ တည်ငြိမ်တဲ့ ခံတပ်တွေအကြောင်းမဟုတ်တော့ဘဲ၊ ပြောင်းလဲနေတဲ့၊ အလွှာပေါင်းစုံ နည်းပညာဒိုင်းလွှားတွေအကြောင်း ဖြစ်လာပါပြီ။”

ဒေါက်တာ မင်းခန့်ကျော်ရဲ့ အမြင်က ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ နက်နဲတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကို ထင်ဟပ်ပြနေပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။ ကူဝိတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာ အီရန်ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီး ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို အပြင်းအထန် ရှုတ်ချကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ အရပ်ဘက်နဲ့ အရေးပါတဲ့ အဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးဖြစ်စဉ်မှာ ကူဝိတ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်လည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သလို၊ သံတမန်မစ်ရှင်တွေအပါအဝင် အရေးပါတဲ့ အဆောက်အအုံတွေလည်း ပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။

ကူဝိတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဆော့ဒ် အဗ္ဗဒူလာဇစ် အယ်လ်-အိုတိုင်ဘီကလည်း အီရန်ရဲ့ ရာဇဝတ်မှုမြောက်တဲ့ ကျူးကျော်မှုကြောင့် ကူဝိတ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိ ခရီးသည်ဆောင် (T1) ကို ရန်သူ့ဒရုန်းအများအပြားက ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အဆောက်အအုံမှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ပစ္စည်းပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး လူအများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ လိုအပ်တဲ့ ဆေးကုသမှုတွေ ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ကူဝိတ်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေပြီး၊ နိုင်ငံရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် မည်သည့်အခြေအနေမျိုးကိုမဆို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းဖို့ အသင့်အနေအထားမှာ ရှိနေကြောင်းလည်း ၎င်းက အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒီအီရန်ရဲ့ ရန်လိုမှုတွေဟာ အမေရိကန်နဲ့ အီရန်အကြား စစ်ပွဲစတင်ပြီး သုံးလကျော်အကြာမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ U.S. Central Command (CENTCOM) ကလည်း ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့မှာ အီရန်ရဲ့ ဒေသတွင်းတိုက်ခိုက်မှု ကြိုးပမ်းမှုတွေကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ Qeshm ကျွန်းပေါ်မှာ “ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုများ” ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ CENTCOM က အီရန်ရဲ့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းအများအပြားကို အောင်မြင်စွာ တန်ပြန်ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ကူဝိတ်ကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အီရန်ဒုံးကျည်နှစ်စင်းဟာ ပစ်မှတ်မရောက်ဘဲ ပျက်စီးခဲ့ကာ၊ ဘာရိန်းကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ဒုံးကျည်သုံးစင်းကိုလည်း အမေရိကန်နဲ့ ဘာရိန်းလေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ချက်ချင်း ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထို့အပြင်၊ အရပ်ဘက်ရေကြောင်းသွားလာသူတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ အီရန်ရဲ့ တစ်ကြောင်းသွား တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းသုံးစင်းကိုလည်း CENTCOM တပ်ဖွဲ့တွေက ပစ်ချခဲ့ပြီး၊ Qeshm ကျွန်းပေါ်ရှိ အီရန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မြေပြင်ထိန်းချုပ်ရေးစခန်းကိုလည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေမှာ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ထိခိုက်မှုမရှိခဲ့ပါဘူး။

ဒီလိုတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ တန်ပြန်ကာကွယ်မှုတွေက ကျွန်တော်တို့ကို နည်းပညာစစ်ပွဲရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘာတွေသင်ခန်းစာပေးနေလဲ။ ဒီဖြစ်ရပ်တွေက ကျွန်တော်တို့ကို နည်းပညာစစ်ပွဲရဲ့ ပြောင်းလဲလာတဲ့ သဘောသဘာဝကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြသနေပါတယ်။ ဒရုန်းတွေနဲ့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်နည်းပညာတွေဟာ အရင်ကထက် ပိုမိုအဆင့်မြင့်လာပြီး၊ ဈေးနှုန်းသက်သာစွာ ရရှိနိုင်လာတာကြောင့် နိုင်ငံငယ်တွေနဲ့ အစိုးရမဟုတ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအတွက်ပါ ကြီးမားတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ ရိုးရာလေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်တွေဟာ ဒီလိုမျိုး အစုလိုက်အပြုံလိုက်၊ ဈေးသက်သာတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့ လုံလောက်မှုမရှိတော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် Counter-UAS (C-UAS) စနစ်တွေ၊ AI-မောင်းနှင်တဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုရှာဖွေရေးနဲ့ ကြားဖြတ်ဟန့်တားရေးနည်းပညာတွေ၊ လေဆာလက်နက်တွေလို Directed Energy Weapons (DEW) တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။

အရေးပါတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံတွေဖြစ်တဲ့ လေဆိပ်တွေ၊ ဆိပ်ကမ်းတွေနဲ့ စွမ်းအင်စက်ရုံတွေရဲ့ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဟာလည်း ပိုမိုအရေးကြီးလာပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေအပြင်၊ လေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးစနစ်တွေလို အရေးပါတဲ့ ကွန်ရက်တွေကိုပါ ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ပစ်မှတ်ထားလာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကာကွယ်ရေးနည်းပညာဗျူဟာတွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး၊ အနာဂတ်မှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့အတွက် ပိုမိုပြည့်စုံတဲ့၊ အဆင့်မြင့်တဲ့ နည်းပညာဖြေရှင်းချက်တွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ ဒီလိုနည်းပညာစစ်ပွဲရဲ့ အရှိန်အဟုန်မြင့်လာမှုဟာ ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သလို၊ ကာကွယ်ရေးနည်းပညာဈေးကွက်မှာလည်း ဆန်းသစ်တီထွင်မှုအသစ်တွေကို တွန်းအားပေးနေပါတယ်။